23 februari 2026
Monique, Senior Begeleider bij de afdeling Octaaf, werkt dagelijks met cliënten voor wie structuur, veiligheid en realistische doelen essentieel zijn. In dit interview vertelt ze hoe methodisch werken houvast biedt in de begeleiding en waarom creativiteit daarbij onmisbaar is.
Wat houdt methodisch werken in?
Kort gezegd houdt methodisch werken in dat je stapsgewijs en cyclisch aan een bepaald doel werkt. “Het biedt houvast en structuur bij het uitwerken van een plan, zowel op papier als in de manier waarop we het gesprek aangaan met de cliënten op de afdeling.
Daarnaast zijn veel methodieken ook wetenschappelijk onderbouwt en hebben daarmee aantoonbaar nut. Zo voorkomen we dat ‘we maar wat doen’ en zijn we samen met de cliënt bewuster bezig met werken aan doelen.
Waarom werken jullie methodisch binnen Octaaf en waarom is dat zo belangrijk?
Methodiek geeft houvast en structuur. Het zet je even stil en stelt de vraag: ‘wat wil je eigenlijk bereiken en hoe denk je dat dat gaat lukken?’. Het voorkomt dat we enkel op gevoel of intuïtie werken. De manier waarop je als begeleider een gesprek voert, heeft veel invloed op hoe het verloopt. Soms zit dat al in iets kleins, zoals het stellen van open in plaats van gesloten vragen om meer informatie van de cliënt te krijgen.
Welke methodieken gebruiken jullie binnen de afdeling?
Er zijn diverse methodieken waarmee we werken op Octaaf. SRH (Steunend Relationeel Handelen) wordt bijvoorbeeld ingezet om vorm te geven aan onze verpleegplannen. CRA (Community Reïnforcement Approach) en Motiverende Gespreksvoering gebruiken we voor het vormgeven van gesprekken. Daarnaast werken we continu vanuit de presentiebenadering, die draait om het afstemmen op de cliënt en écht aanwezig zijn.
De meeste methodieken gaan er wel vanuit dat een cliënt (probeert om) geen verdovende middelen te gebruiken. Onze cliënten gebruiken actief en hebben geen tot weinig motivatie om hiermee te stoppen. We lopen ook tegen niveauverschillen aan. Veel methodieken zijn vrij ingewikkeld beschreven en vragen een lange spanningsboog of gebruiken ingewikkelde woorden.
Het vraagt veel creativiteit van ons als team om te kijken hoe we toch bepaalde methodieken in kunnen zetten zodat het aansluit bij de capaciteiten van onze cliënten.
Wat is de gemene deler of samenhang tussen deze verschillende methodieken?
De presentiebenadering biedt een basis voor veiligheid en het opbouwen van vertrouwen. Motiverende gespreksvoering helpt motivatie tot verandering te creëren en te verwoorden. CRA heeft concrete handleidingen om aan de slag te gaan met onderwerpen die de cliënt graag anders zou willen. SRH focust op wat iemand wil en al kan en helpt bij het verwoorden van de toekomstwensen van de cliënt.
De methodieken waar we bij Octaaf mee werken sluiten op elkaar aan, maar lopen ook langs- en door elkaar heen. De praktijk leert dat onze cliënten geen protocol van A tot Z willen of kunnen volgen. Dit vraagt van de begeleiding om continu te kijken welke methodiek op dat moment het meest geschikte hulpmiddel is.
Wat doen jullie als team om de kennis over methodisch werken actueel en op peil te houden?
Een klein team binnen Octaaf is verantwoordelijk voor het in de gaten houden van de methodische cyclus. We coachen collega’s bij het schrijven van een verpleegplan.
Iedereen in ons team wordt getraind op motiverende gespreksvoering en de CRA. Momenteel doet een collega ook de opleiding tot CRA-coach, zodat zij in de toekomst het team kan trainen. En we ontwikkelen nu een nieuwe manier van verpleegplannen schrijven. Door onze rapportages te koppelen aan dit plan hopen we de doelen van een cliënt nog actueler en doelmatiger te maken.