20 januari 2026
Als senior verpleegkundige op Octaaf zet Kyra zich dagelijks in voor cliënten met complexe psychiatrische problematiek én een verslaving. Bij deze cliënten is somatische zorg een essentieel maar vaak onderschat onderdeel. In dit interview vertelt Kyra, aandachtsfunctionaris somatiek, waarom het zo belangrijk is om voldoende aandacht te besteden aan somatiek in de psychiatrie.
Wat betekent somatische zorg en wat zijn somatische problemen die je vaak ziet in de psychiatrie?
Somatische zorg richt zich op de lichamelijke gezondheid. In de psychiatrie zie ik veel cliënten die hun lichamelijke gezondheid minder goed onderhouden of zich hier minder bewust van zijn. Een groot deel van de mensen die bij ons verblijft rookt en gebruikt langdurig medicatie. Daarnaast komt middelenmisbruik binnen de psychiatrie veel voor. Daardoor zie ik dagelijks uiteenlopende somatische problemen, variërend van overgewicht tot ernstige gebitsproblemen.
Waarom besteden jullie bij octaaf veel aandacht aan somatiek in de psychiatrie?
Op Octaaf krijgen mensen langdurige zorg aangeboden. De oorzaken van somatische problematiek, zoals ik al eerder noemde, zien we bij het overgrote deel van de cliënten die op Octaaf verblijven. Daarom besteden we veel aandacht aan het vergroten van kennis over somatiek binnen de psychiatrie.
Door de kennis te vergroten herkennen we somatische problemen eerder en kunnen hier multidisciplinair op anticiperen.
Welke risico’s kunnen er ontstaan als er niet genoeg aandacht is voor somatische klachten bij jullie cliënten?
Als er niet genoeg aandacht is voor somatiek bestaat het risico dat klachten over het hoofd worden gezien. Door vroegsignalering voorkomen we somatische problemen of kunnen we deze eerder behandelen. Daarom is het van belang dat verpleegkundigen hun somatische kennis op peil blijven houden door bijvoorbeeld e-learnings te volgen die hiervoor zijn ontwikkelt. Dit houdt je als verpleegkundige scherp en zo blijf je jezelf ook uitdagen om klinisch te redeneren.
Hoe komt de somatische en psychiatrische zorg samen in de dagelijkse praktijk?
De psychiatrische zorg staat op de voorgrond, máár door onder andere medicatiegebruik en leefstijl komt somatische zorg hier dagelijks voor. Dit vloeit constant door elkaar heen. Ik vind dat dit enorm wordt onderschat. Het somatisch Multi Disciplinair Overleg (MDO) bestaat nu een jaar bij Octaaf.
Ik ben heel erg blij met dit overleg, want in dit overleg komen de huisarts, psychiater, afdelingsarts en verpleegkundige samen om naast de psychische gezondheid ook kritisch te kijken naar de lichamelijke gezondheid van de client.
Het somatisch MDO maakt ook de communicatielijnen tussen de disciplines korter. Hierdoor kunnen we eerder of zelfs preventief interventies inzetten vanuit ieders eigen expertise.
Hoe zorgen jullie ervoor dat collega’s op de afdeling voldoende kennis hebben en aandacht blijven houden voor somatiek?
Ik probeer vooral de urgentie richting mijn verpleegkundige collega’s duidelijk te maken door steeds te benadrukken hoe belangrijk aandacht voor somatiek is en door hen daarin te blijven enthousiasmeren. Voor de begeleiders geef ik samen met een collega een klinische les, waarin we de basis van somatische zorg behandelen. Het is een herhaling van de theorie en praktijk die zij ook tijdens de medicijncursus hebben gekregen, zodat deze kennis actueel blijft en goed wordt onderhouden.