8 mei 2026
Familie en naasten spelen vaak een grote rol in herstel. Maar hoe geef je die betrokkenheid vorm in de dagelijkse praktijk op een klinische afdeling? In dit interview vertellen Manon, Gwen en Nikki van Octaaf hoe zij familiebeleid invullen en wat het oplevert voor cliënten, naasten én medewerkers.
Wat versta je onder familiebeleid en wat valt daaronder?
Manon: Bij Pro Persona vinden we het belangrijk om familie te betrekken in de herstelgerichte benadering rondom hun familielid. Door in goed contact te zijn met familie krijg je waardevolle ervaring en kennis vanuit een andere hoek. Familiebeleid betekent dat familie vanaf de opname wordt betrokken bij de behandellijn of koers, zolang de cliënt dit toestaat. Tijdens de opname is het daarom van belang dat familie goed wordt ontvangen, juist omdat de sociale contacten van de cliënt tijdens opname of behandeling vaak minder worden.
Nikki: Soms zijn er dingen gebeurd in de relatie tussen de cliënt en zijn/haar netwerk waardoor het contact beschadigd is. Wij ondersteunen zowel cliënt als familie om dit te herstellen wanneer hier behoefte aan is.
Waarom is familiebeleid belangrijk binnen Octaaf?
Gwen: Binnen Octaaf wordt er gewerkt volgens de rehabilitatievisie.* Cliënten zijn vaak voor langere duur opgenomen, waardoor familie een belangrijke rol speelt bij het herstel van de client. Familie is bijvoorbeeld een vangnet bij verloven, vrije tijd in het weekend/avonden en als een cliënt wordt overgeplaatst naar een beschermde woonvorm.
Familie is soms beter op de hoogte hoe een cliënt denkt en reageert dan de professionals, omdat zij een andere connectie hebben met de client.
Hoe geef je in de praktijk vorm aan familiebeleid?
Manon: Binnen de teams van Octaaf wordt er gewerkt met aandachtsgebieden; familiebeleid is er daar één van. De senioren van Octaaf coachen en ondersteunen de persoonlijk begeleider in het goed vormgeven van het contact met familie. De persoonlijk begeleider van de cliënt onderhoudt op regelmatige basis het contact met familie mits cliënt dit toestaat. De persoonlijk begeleider neemt de vragen, wensen, informatie en klachten van familie meer naar het multidisciplinaire team. Familie of wettelijk vertegenwoordiger wordt uitgenodigd voor het Zorg Afstemming Gesprek.
Nikki: Bij mogelijke klachten kan familie ook terecht bij de Meewerkende Teamleiders en management. We streven naar laagdrempelig contact, het delen van hoogtepunten en succes hoort hier ook bij. Bijvoorbeeld familiedagen of vieringen. Zo hebben we laatst cliënten en hun familie uitgenodigd om het 25-jarig bestaan van Octaaf te vieren.
Welke voordelen zie je voor cliënten, naasten en medewerkers wanneer familiebeleid goed wordt toegepast?
Manon: We kunnen een optimale behandeling bieden en plezierig samenwerken tijdens de gehele behandelduur van de cliënt.
Je kunt ook meer zorg bieden die aansluit bij de persoonlijke situatie van de cliënt.
Gwen: Je kunt ook meer zorg bieden die aansluit bij de persoonlijke situatie van de cliënt, hierdoor voelen ze zich vaker gehoord en meer begrepen. Naasten voelen zich zo serieus genomen en betrokken, dit bevordert de samenwerking.
Hoe zorg je ervoor dat collega’s op de afdeling aandacht blijven houden voor familiebeleid en weten hoe ze dit moeten toepassen?
Manon: De senior verpleegkundigen blijven op de hoogte van nieuwe ontwikkelingen. Vervolgens coachen de senioren de rest van het team en ook de meewerkend teamleiders hebben een rol in het familiebeleid onder de aandacht brengen.
Niki: Wanneer je persoonlijk begeleider van een cliënt wordt, is het belangrijk eerst goed te onderzoeken welke naasten de cliënt heeft, zoals familie, vrienden, een mentor of bewindvoerder. Zo weet je precies wie je wanneer kunt informeren en kun je iedereen op de juiste manier betrekken bij de zorg of begeleiding.
* De rehabilitatievisie in de zorg gaat uit van een herstelgerichte aanpak. Deze benadering ondersteunt mensen met langdurige en ernstige psychische problemen bij het opnieuw vormgeven van hun leven in de maatschappij. Het uitgangspunt is dat cliënten zo zelfstandig mogelijk kunnen wonen, werken, leren en sociale relaties onderhouden, en daarbij alleen de professionele hulp krijgen die echt nodig is.