28 september 2026
Anika Noort en Ellen Driessen van Pro Persona hebben recent – in samenwerking met collega’s van het LUMC, de Radboud Universiteit en de Universiteit van Bologna (Italië) – een nieuw artikel gepubliceerd in het Journal of Affective Disorders met relevante resultaten voor depressiebehandeling.
De publicatie gaat over onderzoek naar vroege veranderingen in depressieve klachten tijdens behandeling. De studie biedt nieuwe inzichten in hoe klachten zich ontwikkelen tijdens de eerste 6 weken van behandeling met antidepressiva (SSRI’s) en interpersoonlijke psychotherapie (IPT, een kortdurende gesprekstherapie die zich richt op de relaties met andere mensen om psychische klachten te verminderen).
Het onderzoek
De symptomen van mensen met een depressie verschillen van elkaar. Deze verschillen blijven vaak verborgen als alleen gekeken wordt naar de totaalscores van vragenlijsten.
Om beter te begrijpen hoe het gaat, kijkt dit onderzoek naar veranderingen in de verschillende depressiesymptomen tijdens de behandeling.
Uit het onderzoek blijkt dat symptomen niet allemaal op dezelfde manier herstellen; veranderingen in slaapproblemen en lichamelijke angstklachten gaan vaak vooraf aan veranderingen in stemming.
Voor de praktijk onderstreept dit het belang van het breed monitoren van klachten tijdens de behandeling. Door niet alleen naar stemmingsklachten te kijken, maar ook aandacht te hebben voor bijvoorbeeld slaap en angst, ontstaat een completer beeld van het herstelproces.
Daarnaast blijkt uit het onderzoek dat cliënten die behandeld worden met IPT en cliënten die een SSRI gebruiken, grotendeels vergelijkbare patronen van symptoomverbetering laten zien in de eerste behandelweken. Op basis van deze resultaten zijn er weinig aanwijzingen dat het eerste klachtenpatroon bepalend is voor de keuze tussen deze twee behandelvormen.
De bevindingen dragen bij aan een beter begrip van het herstelproces bij depressie. Ook laten ze zien hoe waardevol het is om veranderingen op symptoomniveau te volgen. Informatie die verloren gaat in totaalscores kan juist belangrijke inzichten bieden voor behandeling en herstel.
Samengevat
- Vroege verbetering van depressie kan zichtbaar worden in slaap- en angstklachten.
- Breed monitoren geeft meer inzicht dan alleen kijken naar de totale depressiescore.
- Veranderingen op symptoomniveau kunnen helpen om het herstelproces beter te begrijpen.
- IPT en SSRI’s laten vergelijkbare vroege patronen van verbetering zien. Daarom zijn er weinig aanwijzingen dat het eerste symptoomprofiel helpt bij de keuze tussen deze behandelingen.
Met deze publicatie levert het Expertisecentrum Depressie van Pro Persona opnieuw een bijdrage aan de verdere ontwikkeling van kennis over depressiebehandeling en herstel.
Lees het gepubliceerde artikel: Examining early-phase symptom trajectories in interpersonal psychotherapy versus antidepressant medication for adults with depression: A dynamic time warp network analysis – ScienceDirect
Meer weten over de expertise van Pro Persona op het gebied van depressie?
Het Expertisecentrum Depressie werkt aan innovatie, onderzoek, kennisdeling en hoogwaardige behandeling voor mensen met depressieve klachten. Lees meer